Całkiem niedawno dowiedziałem się, że w moim rodzinnym mieście naziści produkowali czołgi przeciwlotnicze typu "Wirbelwind" i "Ostwind" a zakłady o których tutaj mowa zlokalizowane były na północno-wschodnim skraju mego miasta...
W czasie drugiej wojny światowej w Żaganiu znajdowały się zakłady produkcyjne niemieckich czołgów. W mieście tym stacjonował również 15 Panzer Ersatz Abteilung, czyli w przetłumaczeniu na język polski po prostu Zapasowy Batalion Czołgów. 8 czerwca 1944 roku 15 Panzer Ersatz Abteilung otrzymała rozkaz stworzenia przy zakładach produkcyjnych tzw. Kommando OST bau Sagan czyli grupy konstruktorów odpowiedzialnych za budowę nowych czołgów. Za omawiany projekt zbrojeniowy odpowiedzialni byli dwaj porucznicy, z których pierwszy Rolf Fitzner objął dowództwo nad jednostką a drugi Graf von Sehher - Thoss został obarczony odpowiedzialnością za produkcję tych maszyn. Do nowego projektu zaangażowano 80 osób, aby w miesiąc później w Meklemburgii wypróbować nowe wynalazki. Pierwsze próbne strzelanie z maszyn "Wirbelwind" (co oznaczało "Wibrujący wiatr") i "Ostwind" ("Wschodni wiatr") odbyło się 27 lipca 1944 roku. Następnie do pracy powołano zespół konstrukcyjno- produkcyjny złożony z specjalistów a dowództwo nad całym projektem objął gen. Guderian.
Czołg typu Wirbelwind
Po dokonaniu małych przeróbek technicznych podwozia czołgu PzKpfw IV, mogło się ono stać podstawą czołgu plot. "Wirbelwind". Wyposażony był on w działko 20 mm Flakvierling 38, które było następnie poczwórnie sprzężone. Czołg ważył 22 tony i na swoim pokładzie mógł pomieścić około 3200 sztuk amunicji, co stanowiło liczbę około 90 magazynków. Jego prędkość, którą osiągał wynosiła zaledwie 38 km/h. Zasięg tego pojazdu wynosił na drodze około 180 km, natomiast w terenie zmniejszał się on aż do 12 km. Ilości paliwa jaki spalał również były nie małe, a wynosiły na drodze około 250 litrów/100 km oraz w terenie 370 litrów/100 km. Załaga "Wirbelwinda" wynosiła 5 osób. Czołg w całości był wykonywany w Żaganiu, oczywiście po dostarczeniu części do niego z różnych rejonów Europy jak na przykład z Teplic (Czechy), Wiednia (Austria) czy z Zagłębia Ruhry (Niemcy).
Ogółem w Żaganiu zbudowano 150 pojazdów tego typu z czego pierwsza seria o sile 22 sztuk została skierowana na front już w sierpniu 1944 roku.
Czołg typu Wirbelwind
Czołgi były używane głównie do osłon związków pancernych przed atakami z powietrza, ale ponadto wykorzystywane były przy:
- zwalczaniu celów naziemnych
- zapewniały osłonę przemarszów
- podczas postoju stanowiły doskonałą obronę plot. czego dowodem mogą być zadane dotkliwe straty Brytyjczykom i Amerykanom.
Pojazdy były na wyposażeniu Waffen SS oraz Werhmachtu. Wchodziły w skład kompani dowodzenia dywizji.
Zbiegiem czasu działka zmodernizowano do dało efekt 500 strzałów na minutę.
Czołg typu Ostwind
W Żaganiu także wielokrotnie modernizowano omówiony wyżej czołg, ale i również tworzono schematy nowych czołgów takie jak np. "Ostwind", który był na podwoziu standardowego czołgu PzKpfw IV. Załoga tego nowego czołgu wynosiła 7 osób, pojazd miał masę 25 ton i wyposażony był działka 37 mm Flak 43. Stworzono go w marcu 1944 r. Brał udział między innymi w walkach w Ardenach w składzie 1 Dywizji Pancernej SS. Następnie w listopadzie powstał kolejny prototyp działa samobieżnego, który nazywał się "Ezerstorer" (Flakpanzer IV). Ten pojazd był wyposażonyw poczwórnie sprzężone działko 37 mm Flakzwilling 44.
To tylko jeden epizod z historii Żagania. To miasto kryje w sobie wiele tajemnic (choćby podziemna sieć tuneli pod miastem, podziemne lochy). Jest jednak także wiele rzeczy, które można zobaczyć nie bawiąc się w poszukiwaczy skarbów jak np. Stalag VIII C (obozy jenieckie dla alianckich lotników znane z nakręconego na faktach autentycznych filmu "Wielka ucieczka"), Żagański Pałac Kultury, wieża widokowa (Stara wieża kościoła ewangelickiego, otwarta całkiem niedawno po remoncie), Zespół po augustiański ( w tym stara biblioteka).
Czołg typu Ostwind
Zdjęcia pochodzą ze strony internetowej:
http://www.republika.pl/panzer10/panzer10/splot/plot.html
Opracował: Basam
Skomentuj artykuł na naszym forum!!
